ใจสั่น หัวใจเต้นผิดจังหวะ อันตรายไหม? เช็กสัญญาณเตือน
ใจสั่น หัวใจเต้นผิดจังหวะ อันตรายไหม? แบบไหนควรไปพบแพทย์
อยู่ดี ๆ ก็รู้สึกหัวใจเต้นแรงขึ้นมา เหมือนหัวใจเต้นรัว เต้นสะดุด หรือเต้นเร็วทั้งที่ไม่ได้ออกกำลังกาย หลายคนน่าจะเคยมีอาการแบบนี้ และคำถามแรกที่ตามมามักเป็น “แบบนี้อันตรายไหม?”
จริง ๆ แล้วอาการใจสั่นเกิดได้จากหลายสาเหตุ ตั้งแต่เรื่องใกล้ตัวอย่างพักผ่อนน้อย เครียด หรือดื่มกาแฟมาก ไปจนถึงความผิดปกติของจังหวะการเต้นของหัวใจ
ดังนั้น สิ่งสำคัญไม่ใช่แค่ “หัวใจเต้นเร็วหรือไม่” แต่ต้องดูว่า เกิดบ่อยแค่ไหน เป็นนานหรือไม่ และมีอาการอื่นร่วมด้วยหรือเปล่า
ใจสั่น คืออาการแบบไหน?
คำว่า “ใจสั่น” ไม่ได้หมายถึงหัวใจเต้นเร็วอย่างเดียว แต่เป็นความรู้สึกว่าหัวใจเต้นผิดไปจากปกติ บางคนอาจรู้สึกว่า
อาการอาจเกิดเพียงไม่กี่วินาทีแล้วหายไป หรือเป็นต่อเนื่องหลายนาที และบางครั้งก็เกิดในช่วงที่กำลังนั่งพักเฉย ๆ
แล้วทำไมอยู่ดี ๆ ถึงใจสั่น?
หลายครั้งต้นเหตุอาจมาจากพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น
พักผ่อนน้อยหรือเครียด
เมื่อร่างกายอยู่ในภาวะเครียด ระบบประสาทจะกระตุ้นให้หัวใจทำงานเร็วขึ้น จึงทำให้บางคนรู้สึกหัวใจเต้นแรงกว่าปกติ
กาแฟ ชา หรือเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน
คาเฟอีนมีฤทธิ์กระตุ้นระบบประสาท คนที่ไวต่อคาเฟอีนอาจมีอาการหลังดื่มกาแฟหรือเครื่องดื่มชูกำลังได้
ออกกำลังกายหรือใช้ร่างกายหนัก
หัวใจจะเต้นเร็วขึ้นตามธรรมชาติเมื่อร่างกายต้องการออกซิเจนเพิ่มขึ้น และควรค่อย ๆ กลับสู่ภาวะปกติหลังได้พัก
ภาวะอื่น ๆ ของร่างกาย
นอกจากนั้นยังอาจเกี่ยวข้องกับภาวะอื่น เช่น โลหิตจาง ไทรอยด์ผิดปกติ หรือความผิดปกติของเกลือแร่
แต่หากอาการเกิดขึ้นโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน หรือเป็นซ้ำบ่อย ๆ แพทย์อาจต้องตรวจเพิ่มเติมว่าเกี่ยวข้องกับระบบไฟฟ้าของหัวใจหรือไม่
ใจสั่น กับ “หัวใจเต้นผิดจังหวะ” เหมือนกันหรือเปล่า?
สองคำนี้ไม่เหมือนกันเสียทีเดียว
ใจสั่น
คือ “อาการที่เรารู้สึก” ว่าหัวใจเต้นแรง เต้นเร็ว หรือเต้นสะดุด ซึ่งเราสามารถรู้สึกใจสั่นได้โดยที่หัวใจไม่ได้มีโรคก็ได้
หัวใจเต้นผิดจังหวะ (Arrhythmia)
คือ ความผิดปกติของระบบไฟฟ้าที่ควบคุมการเต้นของหัวใจ ขณะเดียวกันบางคนที่มีความผิดปกติของจังหวะหัวใจกลับแทบไม่รู้สึกอะไรเลย จึงไม่สามารถวินิจฉัยได้จากความรู้สึกเพียงอย่างเดียว
ระบบไฟฟ้าหัวใจส่งสัญญาณเป็นจังหวะคงที่ ระยะห่างระหว่างยอดคลื่นเท่ากันสม่ำเสมอ หัวใจสูบฉีดเลือดได้อย่างมีประสิทธิภาพ
หัวใจเต้นผิดจังหวะ อันตรายไหม?
ขึ้นอยู่กับชนิดของความผิดปกติ
ชนิดที่ไม่ส่งผลรุนแรง
บางชนิดเกิดขึ้นเป็นครั้งคราวและไม่ส่งผลรุนแรง แทนที่จะกังวลจากอาการเพียงอย่างเดียว การตรวจให้รู้ว่า หัวใจกำลังเต้นในจังหวะแบบไหน จะช่วยตอบคำถามได้ชัดเจนกว่า
ชนิดที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษ
บางชนิดอาจทำให้หัวใจสูบฉีดเลือดได้ไม่เต็มที่ จนเกิดอาการเหนื่อย หน้ามืด หรือเป็นลม ตัวอย่างที่หลายคนอาจเคยได้ยินคือ ภาวะหัวใจห้องบนสั่นพลิ้ว (Atrial Fibrillation หรือ AF) ซึ่งในผู้ป่วยบางกลุ่มอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดลิ่มเลือดและโรคหลอดเลือดสมอง
มีอาการแบบไหนที่ไม่ควรรอดูเอง?
ถ้าใจสั่นเพียงเล็กน้อยหลังดื่มกาแฟ นอนน้อย หรือมีความเครียด และอาการหายได้เอง อาจเริ่มจากพักผ่อนและสังเกตอาการก่อน
แต่ควรพบแพทย์หากเริ่มมีอาการ บ่อยขึ้น นานขึ้น หรือเกิดขึ้นโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน โดยเฉพาะหากมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย
หากมีอาการ เจ็บหน้าอกรุนแรง · หายใจลำบากมาก · หมดสติ ควรเข้ารับการรักษาที่ห้องฉุกเฉินทันที
แบบทดสอบเช็กอาการเบื้องต้น
อาการใจสั่นแบบนี้ ควรดูแลตัวเองหรือไปพบแพทย์?
ตรวจหัวใจแบบไหน ช่วยหาสาเหตุอาการใจสั่นได้?
การตรวจไม่ได้เริ่มจากเครื่องมือซับซ้อนเสมอไป แพทย์จะซักถามก่อนว่าอาการเป็นอย่างไร เกิดช่วงไหน นานเท่าไร และมีอะไรเกิดขึ้นก่อนเริ่มมีอาการหรือไม่ จากนั้นอาจพิจารณาการตรวจ เช่น
EKG – ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ
เป็นการตรวจพื้นฐานที่ช่วยดูอัตราและจังหวะการเต้นของหัวใจขณะนั้น
Holter Monitoring – บันทึกคลื่นไฟฟ้าหัวใจต่อเนื่อง
เหมาะกับผู้ที่มีอาการเป็น ๆ หาย ๆ เพราะบางครั้งตอนมาถึงโรงพยาบาลอาการหายไปแล้ว ทำให้ ECG ในช่วงสั้น ๆ อาจไม่พบความผิดปกติ
Echocardiogram หรือ Echo
ใช้ประเมินโครงสร้างและการทำงานของหัวใจ เช่น การบีบตัวของกล้ามเนื้อหัวใจและลิ้นหัวใจ
แพทย์อาจพิจารณาตรวจเลือดเพิ่มเติม หากสงสัยว่าสาเหตุเกี่ยวข้องกับภาวะอื่น เช่น โลหิตจางหรือความผิดปกติของต่อมไทรอยด์
คำถามที่พบบ่อย
ถ้าเกิดเพียงชั่วคราวและมีปัจจัยกระตุ้นชัดเจน อาจสังเกตอาการก่อนได้ แต่หากเกิดบ่อยขึ้น เป็นนาน หรือไม่มีสาเหตุชัดเจน ควรเข้ารับการตรวจ
ไม่จำเป็นเสมอไป คาเฟอีนสามารถกระตุ้นให้หัวใจเต้นเร็วขึ้นได้ในบางคน หากลดคาเฟอีนแล้วอาการยังเกิดซ้ำ ควรปรึกษาแพทย์
เพราะความผิดปกติบางชนิดเกิดเป็นช่วง ๆ หากไม่มีอาการขณะตรวจ ECG อาจไม่พบความผิดปกติ แพทย์จึงอาจพิจารณาการติดเครื่องบันทึกคลื่นไฟฟ้าหัวใจต่อเนื่องเพิ่มเติม
อัตราการเต้นของหัวใจต้องพิจารณาร่วมกับกิจกรรมในขณะนั้น เช่น หลังออกกำลังกาย ตื่นเต้น หรือเครียด หัวใจอาจเต้นเร็วขึ้นได้ตามปกติ แต่หากหัวใจเต้นเร็วขณะพัก เกิดขึ้นบ่อย หรือมีอาการหน้ามืด เจ็บหน้าอก เหนื่อย หรือหายใจไม่สะดวกร่วมด้วย ควรเข้ารับการตรวจเพื่อหาสาเหตุ
อาจเกิดจากความเครียด พักผ่อนน้อย คาเฟอีน แอลกอฮอล์ หรือการที่เราอยู่ในช่วงเงียบจึงรู้สึกถึงการเต้นของหัวใจได้ชัดขึ้น แต่หากเกิดเป็นประจำ รบกวนการนอน หรือมีอาการผิดปกติอื่นร่วมด้วย ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจประเมินเพิ่มเติม
ยังมีข้อสงสัยเกี่ยวกับอาการใจสั่นหรือการตรวจหัวใจ?
สามารถฝากคำถามหรือขอคำแนะนำเบื้องต้นเกี่ยวกับแนวทางการตรวจหัวใจเพิ่มเติมได้ที่นี่
ศูนย์การรักษาที่เกี่ยวข้อง

แผนกอายุรกรรมโรคหัวใจ
สถานที่
ชั้น 1 โรงพยาบาลพริ้นซ์ ลำพูน
เวลาทำการ
08:00 - 17:00 น.
เบอร์ติดต่อ
053-582-888
