ทำไมหน้าร้อนถึงเสี่ยง
ทำไมหน้าร้อนถึงเสี่ยง "ท้องร่วง" มากกว่าปกติ
ช่วงหน้าร้อน เช่นเทศกาลสงกรานต์ อุณหภูมิที่พุ่งสูงขึ้นไม่ได้แค่ทำให้เราร้อนและเหนื่อยเท่านั้น แต่ยังเป็นสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมสำหรับการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรียอย่างมาก โดยเฉพาะในอาหารที่วางทิ้งไว้กลางแจ้งนานเกิน 2 ชั่วโมง เชื้อโรคสามารถแบ่งตัวเพิ่มจำนวนได้อย่างรวดเร็ว นอกจากนี้ร่างกายที่เสียเหงื่อมากอาจทำให้เกิดภาวะร่างกายขาดน้ำส่งผลให้ระบบย่อยอาหารและลำไส้ทำงานผิดปกติ ภูมิคุ้มกันลดลง และทำให้เราเสี่ยงต่อการติดเชื้อได้ง่ายขึ้นกว่าเดิม
สาเหตุหลักของท้องร่วงช่วงสงกรานต์
สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคืออาหารและน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อโรค โดยเฉพาะอาหารริมทางที่ปรุงสุกๆ ดิบๆ หรือวางทิ้งไว้นานในอากาศร้อน เชื้อที่พบมากได้แก่แบคทีเรียอย่าง Salmonella และ E. coli ไวรัสโนโรและโรตาไวรัส รวมถึงพยาธิในน้ำและอาหารที่ไม่สะอาด นอกจากนี้กิจกรรมพิเศษช่วงเทศกาล ไม่ว่าจะเป็นการกินอาหารที่ร้านนอกบ้าน จัดปาร์ตี้สังสรรค์ ดื่มแอลกอฮอล์ ล้วนเป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดท้องร่วงได้ง่ายขึ้น
ท้องร่วงทั่วไปมักหายเองได้ใน 1–2 วัน แต่มีสัญญาณอันตรายบางอย่างที่ไม่ควรมองข้าม ได้แก่ ถ่ายเหลวมากกว่า 5 ครั้งต่อวัน มีไข้สูงเกิน 38.5 องศา ถ่ายเป็นเลือดหรือมูกเลือด อาเจียนไม่หยุด ปากแห้ง ตาลึก ปัสสาวะน้อยลงหรือไม่มีเลย ซึ่งเป็นสัญญาณของภาวะขาดน้ำรุนแรง สำหรับเด็กเล็กอายุต่ำกว่า 2 ปีและผู้สูงอายุ ถือเป็นกลุ่มเสี่ยงที่ควรพบแพทย์เร็วกว่าปกติ เพราะร่างกายสูญเสียน้ำได้รวดเร็วและอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนได้ง่าย
สิ่งสำคัญที่สุดเมื่อท้องร่วงคือการทดแทนน้ำและเกลือแร่ที่สูญเสียไป โดยควรดื่มสารละลายเกลือแร่ ORS ตามฉลากอย่างเคร่งครัด ไม่ควรผสมเองเพราะอาจได้สัดส่วนที่ไม่ถูกต้อง และไม่ควรดื่มเครื่องดื่มบำรุงกำลังแทนสารละลายเกลือแร่ ORS อาหารที่เหมาะในช่วงนี้คืออาหารอ่อนย่อยง่าย เช่น ข้าวต้ม โจ๊ก และ กล้วยสุก ควรหลีกเลี่ยงนม ของมัน ของหวานจัด และอาหารรสจัด สำหรับยาที่ใช้ได้เอง เช่นยาลดกรด ยาขับลม ยาลดปวดชนิดอะเซตามิโนเฟน(ยาพารา) ผลเกลือแร่ ORS แต่ถ้าหากมีไข้หรือถ่ายเป็นเลือดควรรีบไปพบแพทย์
ป้องกันท้องร่วงช่วงสงกรานต์ ทำได้ง่ายกว่าที่คิด
การป้องกันที่ดีที่สุดเริ่มจากเลือกกินอาหารที่ปรุงสุกใหม่และร้อนเสมอ หลีกเลี่ยงอาหารดิบหรือกึ่งสุกกึ่งดิบ โดยเฉพาะอาหารทะเล ล้างมือด้วยสบู่ทุกครั้งก่อนกินอาหารและหลังเข้าห้องน้ำนานอย่างน้อย 20 วินาที สำหรับน้ำดื่มควรเลือกน้ำบรรจุขวดที่ปิดสนิทหรือน้ำต้มสุก และระวังน้ำแข็งที่ไม่ทราบแหล่งที่มา เพราะอาจเป็นแหล่งปนเปื้อนเชื้อโรคที่มองไม่เห็น การพกเจลล้างมือแอลกอฮอล์ติดตัวไว้ตลอดช่วงเทศกาลก็เป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ช่วยลดความเสี่ยงได้มาก
❓ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ท้องร่วงกี่วันถึงควรไปพบแพทย์?
เด็กท้องร่วงควรให้กินอะไร?
ดื่มน้ำมะพร้าวแทนเกลือแร่ได้ไหม?
ท้องร่วงจากการเล่นน้ำสงกรานต์เป็นไปได้ไหม?
กินยาปฏิชีวนะเองได้ไหมเมื่อท้องร่วง?
ศูนย์การรักษาที่เกี่ยวข้อง

ศูนย์อายุรกรรมโรคระบบทางเดินอาหาร
สถานที่
ชั้น 1 โรงพยาบาลพริ้นซ์ ลำพูน
เวลาทำการ
08:00 - 20:00
เบอร์ติดต่อ
053-582-888