Header

รู้จักโรคหูดับ ภัยเงียบที่มากับเมนูหมูดิบ

แพทย์หญิงณิชาภา  นันทขว้าง พญ. ณิชาภา นันทขว้าง

รู้จักโรคหูดับ ภัยเงียบที่มากับเมนูหมูดิบ | โรงพยาบาลพริ้นซ์ ลำพูน
💡 สรุปสั้นๆ: กินหมูดิบเสี่ยงโรคหูดับจริงไหม? อาการเป็นอย่างไร รักษาได้ไหม และป้องกันอย่างไรก่อนสายเกินแก้

หมูดิบกินได้จริงไหม? รู้จัก โรคหูดับ ภัยเงียบที่มากับเมนูหมูดิบ

🥩 หมูดิบกับโรคหูดับ เกี่ยวกันอย่างไร?

หลายคนอาจเคยได้ยินข่าวคนป่วยหนักหรือสูญเสียการได้ยินหลังกินลาบหมูดิบหรือหมูกระทะที่สุกๆ ดิบๆ และสงสัยว่าแค่กินหมูดิบจะอันตรายถึงขนาดนั้นได้จริงหรือ คำตอบคือ "จริง" เพราะในเนื้อหมูดิบหรือเลือดหมูอาจมีเชื้อแบคทีเรียชื่อ Streptococcus suis หรือที่รู้จักกันในชื่อ เชื้อสเตรปโตคอคคัส ซึ่งเป็นสาเหตุของโรคที่เรียกว่า โรคหูดับ เชื้อนี้ไม่ได้อันตรายแค่ทำให้ท้องเสีย แต่สามารถแพร่เข้าสู่กระแสเลือดและโจมตีระบบประสาทได้อย่างรวดเร็ว

🦠 โรคหูดับคืออะไร?

โรคหูดับ หรือชื่อทางการแพทย์คือ โรคติดเชื้อสเตรปโตคอคคัส ซูอิส เป็นโรคติดเชื้อจากสัตว์สู่คนที่พบมากในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงประเทศไทย โดยเฉพาะในภาคเหนือและภาคอีสานที่มีวัฒนธรรมการกินเมนูหมูดิบอย่างลาบดิบ หลู้ หรือก้อย เชื้อนี้อาศัยอยู่ในต่อมทอนซิลและระบบทางเดินหายใจของหมูโดยไม่ทำให้หมูแสดงอาการป่วย จึงแทบไม่มีทางรู้ได้เลยจากการมองว่าหมูตัวนั้นมีเชื้ออยู่หรือไม่

⚠️ ติดเชื้อได้อย่างไร?

การติดเชื้อเกิดขึ้นได้หลายทาง โดยช่องทางหลักๆ ได้แก่:

🥢 การกิน: กินเนื้อหมูหรือเลือดหมูดิบที่มีเชื้อปนเปื้อน (พบบ่อยที่สุด)
🖐️ การสัมผัส: สัมผัสหมูหรือเนื้อหมูดิบผ่านบาดแผล รอยขีดข่วน หรือผิวหนังที่มีรอยถลอก
🔪 อาชีพเสี่ยง: คนงานโรงฆ่าสัตว์ เกษตรกรผู้เลี้ยงหมู และพ่อค้าแม่ค้าขายเนื้อ
💨 การสูดดม: สูดดมละอองจากหมูที่มีเชื้อ (แม้จะพบน้อยกว่า)
🚨 อาการของโรคหูดับเป็นอย่างไร?

หลังได้รับเชื้อประมาณ 3 ชั่วโมงถึง 3 วัน ผู้ป่วยจะเริ่มมีไข้สูงอย่างกะทันหัน ปวดศีรษะรุนแรง คอแข็ง คลื่นไส้อาเจียน และอาจมีอาการทรงตัวไม่ได้ หูอื้อ หรือหูหนวกเกิดขึ้นอย่างเฉียบพลัน

ในรายที่รุนแรงเชื้อจะเข้าสู่เยื่อหุ้มสมองทำให้เกิดภาวะเยื่อหุ้มสมองอักเสบ ติดเชื้อในกระแสเลือด หรือในรายที่หนักมากอาจเสียชีวิตได้ ชื่อโรค "หูดับ" มาจากอาการสูญเสียการได้ยินที่มักเกิดขึ้นและในหลายรายไม่สามารถฟื้นคืนได้แม้รักษาหายแล้ว

🏥 รักษาได้ไหม และผลที่ตามมาคืออะไร?

โรคนี้รักษาได้ด้วยยาปฏิชีวนะ แต่ต้องพบแพทย์และ เริ่มการรักษาโดยเร็วที่สุด เพราะเชื้อสามารถลุกลามได้ภายในไม่กี่ชั่วโมง ผู้ป่วยส่วนใหญ่ต้องรับการรักษาในโรงพยาบาลและบางรายอาจต้องอยู่ในห้องไอซียู

อย่างไรก็ตามแม้รักษาหายแล้ว ผู้ป่วยจำนวนมากต้องแบกรับผลกระทบระยะยาว ที่พบบ่อยที่สุดคือการสูญเสียการได้ยินถาวรซึ่งอาจเกิดขึ้นทั้งสองข้าง รองลงมาคืออาการทรงตัวผิดปกติ วิงเวียน และในบางรายมีปัญหาด้านความจำและระบบประสาท

👥 กลุ่มเสี่ยงที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

แม้ทุกคนที่กินหมูดิบมีความเสี่ยง แต่กลุ่มที่ควรระวังเป็นพิเศษได้แก่ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ เช่น ผู้ป่วยเบาหวาน ผู้ติดสุรา ผู้ที่ไม่มีม้าม และผู้สูงอายุ รวมถึงผู้ที่ทำงานสัมผัสหมูโดยตรงทุกวัน ซึ่งกลุ่มเหล่านี้ควรระมัดระวังทั้งในแง่ของการกินและการสัมผัสเนื้อหมูดิบโดยไม่สวมถุงมือ

🛡️ ป้องกันโรคหูดับทำได้อย่างไร?
  • ปรุงสุกเสมอ: กินเนื้อหมูที่ปรุงสุกอย่างทั่วถึงทุกครั้ง โดยเฉพาะในเมนูหมูกระทะควรมั่นใจว่าเนื้อสุกจนไม่มีสีชมพูเหลืออยู่เลย
  • เลี่ยงเมนูเสี่ยง: หลีกเลี่ยงการกินลาบดิบ หลู้ หรือเมนูที่ใช้เลือดหมูสด
  • ป้องกันการสัมผัส: ผู้ที่ต้องสัมผัสหมูหรือเนื้อหมูดิบควรสวมถุงมือยางทุกครั้ง โดยเฉพาะหากมีบาดแผลหรือรอยขีดข่วนที่มือ
  • รักษาความสะอาด: ล้างมือด้วยสบู่ให้สะอาดหลังสัมผัสเสร็จทุกครั้ง
"โรคหูดับไม่ใช่เรื่องไกลตัว โดยเฉพาะในช่วงเทศกาลที่มักมีการรวมตัวกินอาหารและบางครั้งมีเมนูหมูดิบเข้ามาเกี่ยวข้อง ความสนุกของมื้ออาหารไม่คุ้มกับความเสี่ยงที่อาจทำให้สูญเสียการได้ยินไปตลอดชีวิต การเลือกกินหมูสุกทุกครั้งคือการตัดสินใจที่ง่ายที่สุดและคุ้มค่าที่สุดที่คุณทำได้เพื่อตัวเอง"

❓ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

กินหมูกระทะเสี่ยงโรคหูดับไหม?
เสี่ยงได้หากเนื้อหมูยังไม่สุกทั่วถึง โดยเฉพาะการรีบกินตอนที่เนื้อยังมีสีชมพูอยู่ด้านใน ควรให้เนื้อสุกจนสีเปลี่ยนสม่ำเสมอทุกชิ้นก่อนรับประทาน
โรคหูดับติดต่อจากคนสู่คนได้ไหม?
ยังไม่มีหลักฐานชัดเจนว่าติดต่อจากคนสู่คนได้โดยตรง การติดเชื้อส่วนใหญ่เกิดจากการสัมผัสหรือกินหมูดิบที่มีเชื้อเท่านั้น
ถ้ากินหมูดิบไปแล้วควรทำอย่างไร?
หากกินหมูดิบไปแล้วและเริ่มมีไข้สูง ปวดศีรษะรุนแรง หูอื้อ หรือคอแข็งภายใน 1–3 วัน ให้รีบไปโรงพยาบาลทันทีและแจ้งแพทย์ว่ากินหมูดิบมา อย่ารอให้อาการหนักขึ้น
เชื้อในหมูดิบตายเมื่อปรุงสุกที่อุณหภูมิเท่าไร?
เชื้อ Streptococcus suis จะถูกทำลายเมื่อปรุงที่อุณหภูมิภายในเนื้อสูงกว่า 70 องศาเซลเซียส ขึ้นไป ดังนั้นการปรุงให้สุกทั่วถึงอย่างแท้จริงคือวิธีที่ปลอดภัยที่สุด
ลาบหมูสุกปลอดภัยไหม?
ลาบหมูที่ปรุงสุกทั่วถึงปลอดภัย แต่ต้องแน่ใจว่าเนื้อและเครื่องในสุกจริงๆ ไม่ใช่แค่เปลี่ยนสีจากความร้อนผ่านๆ และหลีกเลี่ยงการใช้เลือดหมูสดในการปรุงรส


ศูนย์การรักษาที่เกี่ยวข้อง

ศูนย์อายุรกรรมโรคระบบทางเดินอาหาร

สถานที่

ชั้น 1 โรงพยาบาลพริ้นซ์ ลำพูน

เวลาทำการ

08:00 - 20:00

เบอร์ติดต่อ

053-582-888

แผนกหู คอ จมูก

สถานที่

ชั้น 1 โรงพยาบาลพริ้นซ์ ลำพูน

เวลาทำการ

08:00 - 17:00 น./

เบอร์ติดต่อ

053-582-888

แผนกอายุรกรรมทั่วไป

สถานที่

ชั้น 1 โรงพยาบาลพริ้นซ์ ลำพูน

เวลาทำการ

08:00 - 20:00 น.

เบอร์ติดต่อ

053-582-888

แพทย์ประจำศูนย์
นพ. มนูญ ฟองนวล

สาขา ศัลยศาสตร์

พญ. ปาริฉัตร จันทร์ปิ้น

สาขา เวชศาสตร์ฉุกเฉิน

แพทย์แนะนำ

ศูนย์ศัลยกรรมทั่วไป

พญ.กิติยา จันทรวิถี

พญ.กิติยา จันทรวิถี

ศูนย์ศัลยกรรมทั่วไป

อายุรแพทย์โรคหัวใจและหลอดเลือด

นพ. ลิขิต กำธรวิจิตรกุล

ศัลยเเพทย์ออร์ปิดิกส์